Recenzje

Reviews


Biografia i twórczość

Biography and works

Retrospektywa twórczości Lecha Majewskiego "Magia ruchomego obrazu"
"Cameralis"
Źródło: www.cameralis.art.pl
Treść

Departament Film i Media prezentuje pierwszą amerykańską retrospektywę twórczości Lecha Majewskiego w Museum of Modern Art. Organizator: Laurence Kardish, Senior Curator, Department of Film and Media przy wsparciu Instytucji Ars Cameralis, Instytutu Polskiego oraz Polskiego Konsulatu Generalnego w Nowym Jorku. Na retrospektywę składa się kilka równoczesnych działań, które pokazują różnorodność i bogactwo zainteresowań artysty. Projekt skupia się na promocji twórczości filmowej autora, ale obejmuje również inne działania artystyczne.

- przegląd dorobku filmowego Lecha Majewskiego,
- prezentacja „Pokoju saren” w formie instalacji video,
- prezentacja nowych produkcji video-artu obejmującą pokaz „DeVinities” oraz filmu, będącego ekranizacją poematu Lecha Majewskiego „Krew Poety”,
- wystawa fotografii.

Twórczość Lecha Majewskiego głęboko jest związana ze Śląskiem. Nie jest to jednak sentymentalne mnożenie regionalnych pamiątek, oprawionych w artystyczną wizję. Majewski nie tyle idealizuje Śląsk, co poszukuje z nim konfrontacji. Region jest dla niego przestrzenią na poły mityczną, na poły realną – krainą utraconego dzieciństwa, neurotycznie przeżytej młodości i ciągłych powrotów artysty dojrzałego. Powrotów do konkretnego, geograficznego miejsca, ale i powrotów do siebie i pamięci o sobie. Te powroty to równocześnie stawianie pytań o własne korzenie. Dzieło sztuki jest świadectwem związku z miejscem w takim samym stopniu realnym, co i magicznym. Ale równie ważne w sztuce Majewskiego jest dostrzeżenie, że każdy osobisty akt pamięci – zatrzymuje jak w soczewce – pamięć zbiorową, że Śląsk intymny jest równocześnie Śląskiem o określonym statusie społecznym, obyczajowym, kulturowym. W parze z intencją twórczą idzie wykorzystanie w realizacji artystycznej określonych tworzyw, swoistych urzeczowionych cytatów, które można zdefiniować jako odpryski materialnej rzeczywistości Śląska. Język sztuki nowoczesnej staje się paradoksalnie jedynym instrumentem, który wyraża całość przemian substancji kulturowej regionu.

Obrazy Śląska, swoiste intelektualne i czasoprzestrzenne wizytówki regionu, które kreuje Lech Majewski stanowią zaproszenie do Spotkania. Artysta funkcjonuje tu na prawach gościa, który zabiera ze sobą cały bagaż swojego własnego Śląska, owej przestrzeni nadziei i rozpadu, a poddany wszelkim prawom i obowiązkom gościnności, ofiarowuje gospodarzom to, co ma najwartościowszego. Wyraźną alternatywę, inną Drogę. Twórczość Majewskiego stanowi bowiem pielgrzymkę ku ludziom poszukującym prawdziwej Arkadii, nie łatwej i nie cukierkowej krainy, w której dokonuje się zderzenie z ważnymi, uniwersalnymi pytaniami oraz podążającym w ślad za nim oczyszczeniem. Ta twórczość nacechowana i nasączona śląskimi realiami, nadzieją i lękiem, domaga się reakcji. Stanowi samospełniające się zaproszenie do rewizyty. Tu rozpoczyna się „gra o Śląsk”. Na zasadzie: oto daję Wam przedsmak magicznej, wielokulturowej krainy, istniejącej na styku historii, mistyki, duchowości i nowoczesności. Ta sztuka jest sama w sobie zaproszeniem do współuczestnictwa w świecie artysty, a co za tym idzie jest zaproszeniem do wizyty na Śląsku. Do wniknięcia w tutejsze realia, środowisko i krajobraz. Odkrywa Śląsk jako krainę nieograniczonych możliwości, ufundowaną na fundamencie tradycji. Na takie zaproszenie z pewnością nikt nie może pozostać obojętnym. Gra w twórczości Majewskiego istnieje w podwójnym wymiarze. Z jednej strony to ciągły dialog obrazów i tworzyw, dialektyczne współistnienie wszelkich możliwych wymiarów, wartości statycznych i dynamicznych, tonu niskiego i wysokiego, świata zmitologizowanego i pospolitego, karnawału i żałoby, sacrum i profanum. Równocześnie tak naprawdę przedmiotem gry o sztukę jest konretna rzeczywistość kulturowa. Jak w partii szachów, Śląsk kulturowy oferuje gotowy zestaw ruchów – ale ich możliwe wariacje są nieskończone. Taka gra ze Śląskiem jest możliwa, przekracza rejony sztuki, a dotyka najbardziej ważkich dylematów społecznych, obyczajowych, politycznych. Mogą one dokonywać się w świadomości mieszkańców, ale także w świadomości zagranicznych odbiorców sztuki Majewskiego. Wciągnięcie ich do gry ze Śląskiem jest intencją projektu, w ramach którego reguły gry są regułami uniwersalnymi.