Recenzje

Reviews


Biografia i twórczość

Biography and works

Lech Majewski - portret artysty
WSNHD (Poznań)
Źródło: www.wsnhid.pl
Treść
Traktuję życie jak podróż przez różne kraje, dziedziny sztuki, języki i sposoby wypowiedzi.
Lech Majewski

Lech Majewski to jednen z najbardziej utalentowanych, oryginalnych i wszechstronnych artystów. Z równą łatwością porusza się po najrozmaitszych dziedzinach sztuki, każde swoje przedsięwzięcie traktując jako kolejny etap na drodze artystycznego rozwoju. Inspiracją dla jego projektów jest przede wszystkim - życie. Ramy jego twórczości wyznaczają klisze pamięci, ludzie, wydarzenia, sytuacje, pejzaże skrajnie odmiennych miast. To twórca niszowego kina artystycznego, opartego na autorskiej wizji kina poetyckiego i metafizycznego, wysoce wysublimowanego, przesyconego symboliką, archetypicznymi odwołaniami, sięgającymi do korzeni sztuki, kultury i filozofii europejskiej. Wypracowana przez niego artystyczna strategia opiera się na odwołaniach do malarskiej i kinematograficznej tradycji mistrzów, wykorzystywaniu rozmaitych konwencji gatunkowych, swobodnie przenoszonych na pola różnych sztuk. W jego twórczości widoczna jest fascynacja t a j e m n i c ą – nierozwiązywalną zagadką bytu, którą ludzkość, bojąc się jej - jak sam tłumaczy - stara się zredukować do zera . Reżyser, scenarzysta, producent filmowy. Poeta, prozaik, malarz, a także reżyser teatralny i operowy, pomysłodawca ulicznych spektakli.

36 Weneckie Biennale Sztuki kontra Giogione i Antonioni

Urodził się w Katowicach w 1953 roku. Początkowo studiował malarstwo w Akademii Sztuk Pięknych. Nie było dla niego wówczas nic równie ważnego, jak tylko zostać malarzem. Lecz podróż do Wenecji, zderzenie ze znaną jedynie wąskiemu gronu artystów w Polsce, najnowszą sztuką światową prezentowaną w ramach Biennale zmieniło go. „Zdałem sobie sprawę, jakim jestem potwornym prowincjuszem [...] i coś mi się zaburzyło, uświadomiłem sobie że nie mogę być Warholem czy Lichtenisteinem, choćbym nie wiem jaki wziął rozpęd [...].

Sztuka współczesna mnie smagała, policzkowała, wysadzała z siodła – nie dając się zbliżyć bo te obrazy miały pięść, waliły między oczy [...] Szanowałem to, co widziałem u współczesnych malarzy, ale azyl dla mnie stworzył Giorgione” . Fascynacja „Burzą”, której istotą była dla niego tajemnica i niezwykłe napięcie, na drodze dalszych, zaskakujących skojarzeń doprowadziła go do filmu Antonioniego – „Powiększenie”. „To była iskra, która zdecydowała o moim wyborze i za Antonionim poszedłem na reżyserię” . Niejako moment, zadecydował o kilku kolejnych latach życia artysty, które spędził w Łodzi studiując na Wydziale Reżyserii PWSFTViT. Już podczas studiów realizacja dokumentalnej etiudy „Grand Hotel” (1975) zyskała uznanie i została uhonorowana nagrodą Grand Prix na Międzynarodowym Festiwalu Szkół Filmowych. Jego dyplomem stała się natomiast nowela „Zwiastowanie” (1978) w filmie fabularnym „Zapowiedź ciszy”.

Buona fortune - magiczna formuła

Tymi słowami sam Mistrz Antonioni, przebywający z wizytą w Łodzi, zwrócił się do młodego studenta rozpoczynającego zdjęcia do szkolnej etiudy. Słowa te okazały się być w przyszłości samo spełniającą się przepowiednią. Jego samodzielny debiut „Rycerz”(1979), niedoceniony i zbagatelizowany przez środowisko filmowe w kraju, zauważony przez recenzenta „Timesa” podczas Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni okazał się „strzałem w dziesiątkę” i otworzył przed nim bramy międzynarodowej kariery. Dobrze odebrany przez krytyków w Wielkiej Brytanii i Ameryce zaowocował zaproszeniem do Cambridge na Festiwal Kultury Średniowiecznej. To, co spośród jego pomysłów z różnych przyczyn nie było wówczas realizowane w Polsce, jak wspomina w wywiadzie dla Gazety Wyborczej, za granicą cieszyło się dużym zainteresowaniem i okazywało sukcesem. I tak też niezrealizowane w Teatrze Studio u Szajny wystawienie „Odyseji” na barce na Wiśle, doszło do skutku kilka lat później, w roku 1982 w Londynie, na barce na Tamizie. Wówczas dzięki uznaniu jakie zyskał i zaangażowaniu w projekt znamienitych (producentem spektaklu był Shiyaun O’Casey, jednym z „inwestorów” Samuiel Beckett), na zaproszenie współpracującego m.in. z Milosem Formanem, producenta Michaela Hausmana – wyjechał do Hollywood. Jego amerykańskim debiutem okazał się w roku 1985 „Lot świerkowej gęsi” (na podstawie jego debiutanckiej powieści „Kasztanaja”) a kolejne lata przyniosły: „Więźnia z Rio”(1988), „Ewangelię według Harry’ego” (1992), „Basquiata – nowojorską opowieść” (1996) oraz zrealizowanego w Polsce „Wojaczka”(1999), „Angelusa” (2001) i „Ogród rozkoszy ziemskich”(2003).

Złote maski i ...inne

Lech Majewski to również człowiek teatru, wielokrotny laureat prestiżowych nagród i wyróżnień. Jako współtwórca i reżyser spektaklu operowego „Król Ubu” z muzyką Krzysztofa Pendereckiego, wystawionego w Teatrze Wielkim w Łodzi otrzymał Złotą Maskę za najlepszy spektakl sezonu. Występując w roli inscenizatora „Czarnego jeźdźca” w Hellborn w Niemczech otrzymał nagrodę „Kilianpreis” za najlepszą reżyserię. Inscenizacja opery „Carmen” w Teatrze Wielkim w Warszawie, nie pozostała niezauważona przez francuską „Operę International”. A jego „Pokój saren”, do którego wspólnie z Józefem Skrzekiem stworzył muzykę i libretto, wystawiony na deskach Opery Śląskiej w 1996r. uhonorowano Złotą Maską za kształt plastyczny.

Fascynacja nowym

W połowie lat dziewięćdziesiątych, po wyprodukowaniu kilku znanych i cenionych obrazów filmowych, zaistnieniu jako reżyser teatralny, Lech Majewski uległ fascynacji nowym, co jak podkreśla w wywiadach, wciąż bardzo go pasjonuje – wideoartem i fotografią, które nazywa „wizualnymi poematami” (cykl prac „The DiVinities”, „KrewPoety”).

Paradoksy

Gdziekolwiek na świecie się pojawia, wzbudza zainteresowanie i ściąga na siebie uwagę artystycznego „światka”. Niczym Król Midas czegokolwiek się dotknie – przemienia w złoto.Trudno oprzeć się wrażeniu, że jest on człowiekiem albo w przysłowiowym „czepku urodzonym”, albo – nieprzeciętnie utalentowanym, którego kolejnych realizacji artystycznych nie sposób nie cenić. Pytanie tylko czemu długość pasma jego sukcesów na Zachodzie jest równa długości niezrealizowanych pomysłów jego autorstwa w kraju?

(Wyższa Szkoła Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu)